Doświadczonym autorom udało się stworzyć jedne ze swoich najmocniejszych powieści, a przedstawiciele nowego pokolenia pisarzy zaczęli eksperymentować z dobrze znanymi schematami. Efektem były historie, które łączyły klasyczne śledztwa z polityką, wojną, psychologią i elementami grozy.
Wśród wyróżnionych książek znalazły się zarówno opowieści o seryjnych mordercach i tajemniczych zaginięciach, jak i historie osadzone w stalinowskiej Rosji czy na skutej lodem Arktyce. Pojawili się w nich na tyle charakterystyczni, rasowi bohaterowie, że z czasem przeniesiono ich przygody na mały i duży ekran. Kultowych serialowych twardzieli na pewno znacie, ale czy ich literackie pierwowzory również?
Najlepsze thrillery lat 2000. Te książki wciągają od pierwszej strony
„Ołowiany wyrok” (2008)
Michael Connelly w drugiej powieści o Mickeyu Hallerze połączył swojego bohatera z inną popularną postacią ze swojego literackiego świata, detektywem Harrym Boschem. Pomysł na spotkanie prawnika i policjanta mógł wydawać się prostym zabiegiem marketingowym, ale autor wykorzystał różnice między bohaterami do zbudowania interesującej historii.
Fabuła nabiera tempa po śmierci Jerry’ego Vincenta, prawnika zamordowanego w tajemniczych okolicznościach. Haller przejmuje jego sprawy, wśród których znajduje się obrona hollywoodzkiego producenta Waltera Elliota. Mężczyzna został oskarżony o zabójstwo żony i jej kochanka.
W tym samym czasie Bosch prowadzi śledztwo dotyczące zbrodni. Connelly zestawia więc procedurę sądową z klasycznym kryminałem, pozwalając obu bohaterom działać po przeciwnych stronach tej samej sprawy.
„Terror”
Dan Simmons, znany przede wszystkim z cyklu science fiction „Hyperion”, tym razem sięgnął po wydarzenia historyczne. „Terror” przenosi czytelników do lat 40. XIX wieku, kiedy załogi okrętów HMS „Erebus” i HMS „Terror” próbują odnaleźć Przejście Północno-Zachodnie.
Ekspedycja zostaje uwięziona w lodzie. Zapasy zaczynają się kurczyć, temperatura spada, pojawiają się choroby, a napięcie między członkami wyprawy narasta. Wkrótce okazuje się również, że po zamarzniętym krajobrazie może poruszać się coś, czego nie da się racjonalnie wyjaśnić.
Największą siłą powieści jest jednak nie tylko tajemnicze zagrożenie. Simmons szczegółowo wykorzystuje realia arktycznej ekspedycji, dzięki czemu głód, zimno, choroby i desperacja bohaterów same w sobie stają się źródłem grozy.
W 2018 roku „Terror” doczekał się telewizyjnej adaptacji. Jednym z producentów serialu był Ridley Scott.
„Ofiara 44” / „System” (2008)
Tom Rob Smith stworzył thriller historyczny, którego akcję osadził w 1953 roku. Głównym bohaterem jest Leo Demidow, oficer bezpieczeństwa i lojalny funkcjonariusz sowieckiego systemu.
Sytuacja zmienia się, gdy pojawiają się dowody wskazujące na serię morderstw dzieci. Problem polega na tym, że oficjalna ideologia państwa nie dopuszcza możliwości istnienia seryjnego mordercy. Zbrodnie tego rodzaju miały być charakterystyczne dla skorumpowanych społeczeństw kapitalistycznych.
Leo staje więc przed wyjątkowo trudnym zadaniem. Poszukiwanie prawdy oznacza dla niego konflikt z systemem, inwigilację, polityczną paranoję i ryzyko oskarżenia o zdradę.
Sowiecka rzeczywistość nadaje klasycznej historii o śledztwie zupełnie nowy wymiar. Bohater nie musi mierzyć się wyłącznie z przestępcą, ale również z państwem, które nie chce przyznać, że zbrodnia w ogóle miała miejsce. Pierwsze wydanie książki w Polsce w 2008 r. nosiło tytuł „Ofiara 44”, dziś można je znaleźć pod tytułem „System”.
„Jutro możesz zniknąć” (2009)
„Jutro możesz zniknąć” to trzecia powieść z serii o Jacku Reacherze. Tym razem historia rozpoczyna się w nowojorskim metrze. Reacher podczas nocnej podróży zwraca uwagę na współpasażera, którego zachowanie przypomina mu postawę osoby przygotowującej się do zamachu.
Były żandarm postanawia zareagować. Szybko okazuje się jednak, że za pozornie prostą sytuacją kryje się znacznie większa intryga. Każda kolejna odpowiedź prowadzi do następnego pytania, a Reacher zostaje wciągnięty w skomplikowany spisek.
Powieść wyróżnia się na tle części serii także sposobem narracji. Historia została napisana w pierwszej osobie, a narratorem jest sam Reacher. Czytelnik może dzięki temu znacznie bliżej obserwować sposób myślenia głównego bohatera i jego podejście do kolejnych problemów.
„Czerwone gardło” (2000)
Jo Nesbø swoją powieścią Czerwone gardło” przyczynił się do rosnącej popularności nordyckiego kryminału. Bohaterem historii jest detektyw z Oslo Harry Hole, który prowadzi śledztwo dotyczące nielegalnego posiadania broni.
Sprawa prowadzi go do norweskich ekstremistów oraz wydarzeń związanych z II wojną światową. Fabuła rozgrywa się jednocześnie we współczesnej Norwegii oraz wśród norweskich żołnierzy walczących u boku Niemiec na froncie wschodnim.
Takie połączenie przeszłości i teraźniejszości nadaje historii dodatkową głębię. Śledztwo nie koncentruje się wyłącznie na znalezieniu sprawcy. Ważne stają się także ideologia, zdrada, poczucie winy i konsekwencje wydarzeń, które mogą wpływać na kolejne pokolenia.
„Wyspa tajemnic”
Zanim „Wyspa tajemnic” trafiła na ekrany w głośnej adaptacji Martina Scorsese, była powieścią Dennisa Lehane’a. Autor „Rzeki tajemnic” zabiera czytelników do 1954 roku.
Głównym bohaterem jest szeryf federalny Stanów Zjednoczonych Teddy Daniels, który przybywa do szpitala Ashecliffe, aby wyjaśnić zaginięcie jednego z pacjentów. Sprawa od początku wydaje się niemal niemożliwa do rozwiązania.
Sytuacja komplikuje się jeszcze bardziej, gdy huragan odcina wyspę od lądu, a zachowanie personelu zaczyna wzbudzać podejrzenia Teddy’ego. Bohater dochodzi do wniosku, że placówka może skrywać znacznie mroczniejsze tajemnice.
Lehane wykorzystuje klasyczny schemat zagadki rozgrywającej się w zamkniętej przestrzeni, ale stopniowo przekształca go w thriller psychologiczny. Czytelnik poznaje wydarzenia przede wszystkim z perspektywy Teddy’ego, dlatego kolejne odkrycia mogą zarówno potwierdzać jego podejrzenia, jak i podważać jego sposób postrzegania rzeczywistości.
Finał prowadzi do mocnego i ponurego rozwiązania, które pozostawia po sobie zdecydowanie więcej pytań niż typowy kryminał. Czytaj też:
Netflix zaktualizował serialową ofertę. Ten mroczny kryminał będzie hitem Czytaj też:
6 thrillerów, które nie miały słabego odcinka. Te seriale to arcydzieła