Nie każdy polski film historyczny wywołuje protesty jeszcze przed premierą. „Biała odwaga” Marcina Koszałki to zrobiła. Produkcja poruszająca temat Goralenvolku i współpracy części górali z niemieckim okupantem wzbudziła ogromne emocje, a po debiucie stała się jednym z najgłośniej komentowanych rodzimych filmów ostatnich lat. Teraz widzowie ponownie będą mogli ją zobaczyć na małym ekranie.
„Biała odwaga”. FIlm o dramatycznej historii Podhala
Akcja filmu przenosi widzów na Podhale końca lat 30. XX wieku. Głównym bohaterem jest Jędrek Zawrat (Filip Pławiak), utalentowany taternik pochodzący z szanowanego góralskiego rodu. Mężczyzna darzy uczuciem Bronkę (Sandra Drzymalska), jednak kobieta ma zostać żoną jego starszego brata Macieja (Julian Świeżewski).
Rozczarowany Jędrek opuszcza rodzinne strony i wyjeżdża do Krakowa. Tam poznaje naukowca oraz alpinistę Wolframa von Kamitza (Jakub Gierszał), od którego dowiaduje się o teorii dotyczącej germańskiego pochodzenia jego przodków. Wkrótce wybucha II wojna światowa, a niemieccy okupanci rozpoczynają próby pozyskania górali do współpracy. Maciej stanowczo odrzuca ich propozycję, podczas gdy losy obu braci zaczynają biec zupełnie różnymi torami.
Miłosny konflikt splata się z wielką historią, a bohaterowie stają przed wyborami, które mogą zadecydować nie tylko o ich przyszłości, lecz także o losach całego regionu.
Goralenvolk źródłem największych kontrowersji
Najwięcej emocji wzbudził sposób przedstawienia jednego z najbardziej bolesnych rozdziałów historii Podhala. Twórcy zdecydowali się opowiedzieć o idei Goralenvolku, czyli niemieckiej próbie wykreowania odrębnej góralskiej narodowości podczas okupacji.
Jeszcze przed premierą przeciwko filmowi protestowały niektóre środowiska podhalańskie. Krytycy obawiali się, że produkcja może utrwalić uproszczony obraz całej społeczności góralskiej i niesłusznie obciążyć ją odpowiedzialnością za działania stosunkowo niewielkiej grupy kolaborantów.
Pojawiały się również głosy dotyczące historycznej wiarygodności filmu. Część historyków wskazywała na błędy kontekstowe oraz uproszczenia, choć sama produkcja nie była formalnie konsultowana przez IPN na etapie finalnej wersji.
Kiedy i gdzie obejrzeć „Białą odwagę”?
Debata wokół „Białej odwagi” trwała długo po wejściu filmu do kin. Jedni chwalili twórców za odwagę zmierzenia się z trudnym i niewygodnym tematem, inni zarzucali produkcji publicystyczny charakter oraz historyczne nierówności.
Film stał się jednak czymś więcej niż tylko dramatem wojennym. Dla wielu widzów był punktem wyjścia do rozmowy o pamięci historycznej, lokalnej tożsamości i odpowiedzialności za przedstawianie przeszłości w kulturze popularnej. To właśnie dlatego „Biała odwaga” wywołała znacznie większy rezonans niż wiele innych polskich produkcji historycznych.
Film „Biała odwaga” zostanie wyemitowany w środę 17 czerwca o godz. 21:05 na antenie TVP Kultura.
Czytaj też:
Wysyłali po niego śmigłowiec, by ugiął się przed władzą. Odmówił i zapłacił za to wysoką cenę Czytaj też:
HBO Max: Premiery od 16 do 30 czerwca. Pełna lista nowości TUTAJ