Pieniądze, władza, korupcja i przemoc tworzą na ekranie mieszankę, od której trudno się oderwać. Są jednak produkcje, które zamiast upiększać ten świat, pokazują cenę, jaką płacą ludzie uwikłani w jego mechanizmy.
W tych historiach brutalność nie zawsze jest tym, co najbardziej przeraża. Znacznie mocniej działa świadomość, jak szybko przemoc może stać się codziennością, a przestępczy system zacząć funkcjonować jak zwyczajna część życia. Oto sześć seriali kryminalnych, które przedstawiają tę rzeczywistość bez próby jej lukrowania.
„ZeroZeroZero”. Kokaina jako element bezwzględnego systemu
„ZeroZeroZero” z lat 2019–2020 to ośmioodcinkowy serial oparty na książce Roberto Saviano. Fabuła koncentruje się wokół jednej wielkiej dostawy kokainy z Meksyku do Włoch. W jej realizację zostaje zaangażowana amerykańska rodzina Lynwoodów, która pełni funkcję pośrednika.
Emma Lynwood (Andrea Riseborough) i Chris Lynwood (Dane DeHaan) muszą doprowadzić transakcję do końca, gdy rodzinny biznes zaczyna pogrążać się w kryzysie. Jednocześnie we włoskiej ’Ndranghecie trwa walka o wpływy, która zagraża całej operacji. Po drugiej stronie historii znajduje się meksykański żołnierz Manuel Contreras (Harold Torres), coraz mocniej angażujący się w działalność ludzi odpowiedzialnych za transport.
Serial przeskakuje pomiędzy różnymi krajami i bohaterami, pokazując, jak jedna przesyłka może połączyć osoby, które nigdy się nie spotkają, choć ich los zależy od tego samego ładunku. Ci, którzy znajdują się na szczycie, dysponują ogromnymi pieniędzmi, ale jednocześnie ukrywają się w bunkrach, zdradzają bliskich i nieustannie zastanawiają się, kto może zwrócić się przeciwko nim. „ZeroZeroZero” pokazuje przemoc nie jako przypadkowy element działalności przestępczej, ale część systemu, który potrafi zastąpić jednych ludzi kolejnymi.
„Świat gliniarzy”. Policja, która łamie zasady
(„The Shield”) z lat 2002–2008 zabiera widzów do jednej z najbardziej skorumpowanych jednostek policji przedstawionych w telewizji. Głównym bohaterem jest Vic Mackey (Michael Chiklis), dowódca eksperymentalnej Grupy Uderzeniowej LAPD działającej w fikcyjnej dzielnicy Farmington w Los Angeles.
Mackey i jego ludzie są skuteczni, ale sposób, w jaki wykonują swoją pracę, obejmuje między innymi kradzież pieniędzy, podrzucanie dowodów, zastraszanie podejrzanych i łamanie zasad, których powinni przestrzegać. Już w pierwszym odcinku Vic zabija detektywa Terry’ego Crowleya (Reed Diamond), gdy odkrywa, że mężczyzna został włączony do jednostki, aby prowadzić przeciwko niemu śledztwo.
Konsekwencje tej decyzji towarzyszą bohaterom przez dalszą część historii. Korupcja Vica nie pozostaje bowiem jego prywatnym problemem. Z czasem członkowie Grupy Uderzeniowej zaczynają zwracać się przeciwko sobie, a kolejne plany prowadzą ich na coraz bardziej niebezpieczny teren. Surowe zdjęcia z ręki dodatkowo wzmacniają poczucie bezpośredniego zagrożenia. Naloty i przesłuchania sprawiają wrażenie wydarzeń obserwowanych z bliska, a widz przez cały czas pozostaje w stanie moralnego dyskomfortu.
„Detektyw”. Morderstwo, które niszczy prowadzących śledztwo
„Detektyw” („True Detective”), emitowany od 2014 roku, opiera się na formule antologii. Bohaterowie i miejsca akcji zmieniają się wraz z kolejnymi sezonami, ale fundamentem pierwszej odsłony stali się Rust Cohle (Matthew McConaughey) i Marty Hart (Woody Harrelson), detektywi z Luizjany.
Mężczyźni rozpoczynają śledztwo dotyczące rytualnego zabójstwa młodej kobiety. Sprawa powraca w różnych momentach ich życia, gdy kolejne zaginięcia i dawne tropy sugerują, że śledczy nigdy nie poznali całej prawdy. Najbardziej niepokojący pozostaje jednak wpływ dochodzenia na samych bohaterów. Rust coraz mocniej pogrąża się w prowadzonej sprawie, podczas gdy życie prywatne Marty’ego zaczyna rozpadać się pod ciężarem problemów, które łatwiej dostrzega u innych niż u siebie. Istotnym elementem serialu jest także Luizjana, której krajobraz i atmosfera zostają nierozerwalnie związane z tajemnicą.
„Gomorra”. Władza nie zapewnia bezpieczeństwa
Produkcja z lat 2014–2021 powstała na podstawie książki Roberto Saviano poświęconej Camorze. Akcja rozgrywa się przede wszystkim w Neapolu i koncentruje na świecie zorganizowanej przestępczości. W centrum historii znajduje się klan Savastano, którym kieruje Pietro Savastano (Fortunato Cerlino). Jego zaufanym człowiekiem jest Ciro Di Marzio (Marco D’Amore), podczas gdy syn Pietra, Genny (Salvatore Esposito), zostaje coraz mocniej wciągnięty w rodzinny interes.
Początkowa walka o sukcesję szybko przeradza się w serię zdrad, zmian sojuszy i brutalnych prób przejęcia kontroli nad terytorium. W świecie „Gomorry” zdobycie władzy nie oznacza jednak bezpieczeństwa. Bohaterowie mogą przez długi czas budować swoją pozycję, by następnie stracić ją w wyniku jednej decyzji. Nawet więzy rodzinne zostają podporządkowane interesom. Uczucia nieustannie ścierają się z potrzebą przetrwania, a relacje stają się kolejnym elementem walki o wpływy. Serial pozbawia historię o potężnych przestępcach i wielkich pieniądzach atrakcyjnej otoczki, pokazując zamiast tego konsekwencje działania zorganizowanej przestępczości.
„Narcos” 2015–2017. Imperium Escobara to tylko część większej historii
Historia rozpoczyna się od wzrostu potęgi Pablo Escobara (Wagner Moura), ale szybko rozszerza się poza losy jednego narkotykowego barona. Akcja rozgrywa się przede wszystkim w Kolumbii w okresie rozwoju kartelu z Medellín. Escobar buduje ogromne imperium kokainowe, a agenci DEA Steve Murphy (Boyd Holbrook) i Javier Peña (Pedro Pascal) współpracują z kolumbijskimi władzami, próbując doprowadzić do jego upadku.
Wraz ze wzrostem wpływów Escobara konflikt obejmuje kolejne grupy. W historię zostają zaangażowani politycy, policjanci, konkurencyjne kartele, organizacje paramilitarne oraz zwykli mieszkańcy. Każda z tych grup ma coś do stracenia. Serial pokazuje również, że potęga przestępczego imperium nie jest trwała. Escobar może wpływać na wybory, zlecać zabójstwa i zmuszać rząd do reakcji, ale jego pozycja nie gwarantuje stabilności. Trzeci sezon koncentruje się już na kartelu z Cali, pokazując, jak jedno imperium może zostać zastąpione przez kolejne, ponieważ pieniądze i mechanizmy podtrzymujące system nadal funkcjonują.
„Prawo ulicy”. Brutalność systemu
Serial z lat 2002–2008 rozpoczyna się jak klasyczne policyjne śledztwo. Detektyw Jimmy McNulty (Dominic West) jest sfrustrowany tym, że członkowie organizacji Barksdale’a wielokrotnie unikają poważnych zarzutów. W efekcie powstaje specjalna jednostka mająca zbudować sprawę przeciwko Avona Barksdale’a (Wood Harris) i Stringera Bella (Idris Elba).
Produkcja nie opiera jednak historii na efektownych nalotach czy nieustannych strzelaninach. Zamiast tego pokazuje długą i żmudną pracę policjantów. Detektywi tygodniami śledzą połączenia telefoniczne, obserwują ulice, analizują przepływ pieniędzy i próbują zrozumieć strukturę organizacji, którą chcą rozbić. „The Wire” konsekwentnie wychodzi poza sam handel narkotykami. W kolejnych sezonach kamera przenosi się między innymi do doków, świata miejskiej polityki, szkół publicznych i lokalnej gazety. Każde z tych miejsc odsłania kolejny niesprawny element systemu. „Prawo ulicy” nie musi przesadzać z brutalnością, ponieważ pokazuje rzeczywistość, w której źródłem przemocy i problemów są również systemy zawodzące całe społeczności. Czytaj też:
To może być nowe „Twin Peaks”. Prime Video zapowiada mroczny thriller Czytaj też:
Morderczy plan i skrajne wyczerpanie! Słynna aktorka mówi „dość” wybitnemu reżyserowi