Są książki, które czyta się dla przyjemności – i takie, które czyta się, żeby lepiej zrozumieć siebie, swoją historię i wspólnotę, z której się wyrasta. Polska literatura pełna jest właśnie takich tytułów: prowokujących, niewygodnych, pięknych, czasem trudnych, ale nie do pominięcia. To opowieści, które przez lata kształtowały nasz sposób myślenia o wolności, władzy, tożsamości, marzeniach i porażkach. Każda z tych książek mówi coś ważnego o Polsce i Polakach, choć robi to na zupełnie inny sposób. Jeśli chcesz wiedzieć, dlaczego wciąż do nich wracamy i czemu nie da się przejść obok nich obojętnie – klikaj dalej.
10 książek, które powinien przeczytać każdy Polak
„Lalka” Bolesław Prus
Powieść ukazuje losy Stanisława Wokulskiego, kupca-idealisty, rozdartego między pozytywistyczną pracą a romantyczną miłością do arystokratki Izabeli Łęckiej. Powieść krytykuje zepsucie wyższych sfer, bierność społeczeństwa oraz niemożność realizacji ideałów.
„Wesele” Stanisław Wyspiański
Najwybitniejszy dramat młodopolski, ukazujący wesele krakowskiego inteligenta z chłopką w Bronowicach. Utwór obnaża podziały społeczne, niemożność porozumienia między warstwami oraz bierność narodu w walce o niepodległość. Wypełnione symbolizmem zjawy konfrontują bohaterów z mitami i słabościami, prowadząc do chocholego tańca.
„Sklepy cynamonowe” Bruno Schulz
Zbiór opowiadań o charakterze autobiograficznym i onirycznym, który przenosi czytelnika do prowincjonalnego, galicyjskiego miasteczka Drohobycz. Narrator, Józef, opisuje swoje dzieciństwo, fascynację ojcem-kupcem, Jakubem, oraz rzeczywistość przesyconą magią, metaforą i snem.
„Ferdydurke” Witold Gombrowicz
Witold Gombrowicz w błyskotliwy sposób krytykuje społeczeństwo, ukazując groteskowe zmagania trzydziestoletniego Józia Kowalskiego z narzuconymi formami społecznymi i absurdem edukacji.
„Zniewolony umysł” Czesław Miłosz
Miłosz zadaje pytania fundamentalne dla relacji człowiek – władza. Kiedy zaczyna się niewola umysłu, pyta pisarz, i do jakiej granicy może dojść? Czy człowieka da się złamać do końca? Czy może jednak istnieje w nas jakiś zakamarek umysłu, którego nie da się drasnąć?
„Zdążyć przed Panem Bogiem” Hanna Krall
Od ponad czterdziestu lat ksiażka pozostaje klasykiem polskiego reportażu i jedną z najbardziej przejmujących opowieści o powstaniu w getcie warszawskim w kwietniu 1943 roku i losach polskich Żydów, jakie stworzyła literatura XX wieku.
„Bieguni” Olga Tokarczuk
Co mamy wspólnego z biegunami – prawosławnym odłamem starowierców, ludźmi, którzy zło oswajają ruchem? Ile jest w nas z biegunów? Od dawnych sułtańskich pałaców przez siedemnastowieczne gabinety osobliwości po współczesne hale odlotów – Olga Tokarczuk zabiera czytelników w niezwykłą podróż przez różne miejsca i czasy.
„Lód” Jacek Dukaj
Akcja toczy się w alternatywnej rzeczywistości, gdzie pierwsza wojna światowa nigdy nie wybuchła, jest rok 1924 i trwa Belle Époque, a Królestwo Polskie pozostaje zamrożone pod władzą cara. Warszawę skuwa lód – w środku lata burze śnieżne zasypują drogi. Lute, nieziemskie anioły Mrozu, spacerują ulicami miast, zamrażając prawdę i fałsz… Benedykt Gierosławski, zdolny matematyk i niepoprawny hazardzista, na zlecenie carskiego Ministerstwa Zimy zostaje wysłany Ekspresem Transsyberyjskim do skutego lodem Irkucka, skąd ma wyruszyć na poszukiwanie swojego ojca, podobno potrafiącego porozumiewać się z lutymi.
„Sanatorium pod Klepsydrą” – Bruno Schulz
Cykl opowieści snutych przez Józefa, alter ego pisarza, który był też głównym bohaterem „Sklepów cynamonowych”. Teraz jednak Józef bywa dzieckiem, ale też młodzieńcem i dorosłym mężczyzną. Schulz kreuje świat pełen barw, dzięków, zapachów tworząc rozmaite wariacje na temat domu rodzinnego, sklepów w miasteczku, jego mieszkańców, przeżywanej przez nich pracy i świąt. Mistrzostwo Schulza polega na powiązaniu życia bohatera ze światem mitów, antycznych, biblijnych, zakorzenionych w kulturze od zawsze. Rzeczywistość swobodnie miesza się ze światem fantazji. Przedmioty nabierają właściwości istot żywych, a zwierzęta uzyskują cechy ludzkie. Opoką trwałości świata jest dom rodzinny i sklep prowadzony przez ojca – postać niezwykle ważną dla Schulza.
„Faraon” – Bolesław Prus
Wciąż aktualna powieść o mechanizmach władzy, funkcjonowaniu państwa oraz nauce i religii wykorzystywanych w politycznej grze o wpływy. Jeden z najważniejszych polskich prozaików odpowiada na pytania swojej epoki – wykorzystując realia starożytności i fascynację współczesnych Egiptem doby faraonów, Prus nadaje uniwersalny charakter opowieści o walce Ramzesa XIII o władzę i rząd dusz. Czytaj też:
2 perełki od Netflix, 9 hitów od HBO Max. Nowości tygodniaCzytaj też:
Gwiazda „Orange Is the New Black” wróciła do nałogu. Po 10 latach