Zabierają widza do innych epok, pokazują upadek imperiów, wielkie wojny i losy bohaterów uwikłanych w wydarzenia znacznie większe od nich samych. Najlepsze z tych filmów nie ograniczają się jednak do widowiskowych bitew i imponujących dekoracji. Pod powierzchnią monumentalnych obrazów kryją się historie o ambicji, władzy, poświęceniu i ludzkiej naturze.
Wybitne filmy historyczne. Niewiele jest arcydzieł
Od XVI wiecznej Japonii po Europę XVIII wieku i pola bitew II wojny światowej. Oto osiem historycznych eposów, które zapisały się w historii kina, wybranych przez ekspertów branżowego magazynu Collider. Wszystkie pokazują, jak wiele możliwości daje historyczny epos. Każdy z tych filmów wykorzystuje wielką skalę w inny sposób, ale wszystkie udowadniają, że monumentalne kino działa najlepiej wtedy, gdy za widowiskiem stoi historia człowieka.
Najwyżej w tym zestawieniu znalazła się produkcja, która łączy imponujące obrazy, wielką historię i skomplikowany portret głównego bohatera. To właśnie dzięki temu pozostaje jednym z tych filmów, przy których określenie „arcydzieło” nie wydaje się przesadą.
„Barry Lyndon” (1975)
Redmond Barry, ambitny Irlandczyk, próbuje dostać się do europejskiej arystokracji. Wykorzystuje do tego pojedynki, oszustwa i małżeństwo z bogatą Lady Lyndon. Kiedy osiąga upragniony status społeczny, szybko przekonuje się jednak, że zdobycie pozycji jest łatwiejsze niż jej utrzymanie.
Stanley Kubrick z niezwykłą dbałością odtworzył XVIII-wieczną Europę. Rozległe krajobrazy, wyszukane kostiumy i wnętrza oświetlane świecami nadają filmowi wygląd przypominający dawne malarstwo. Za wizualnym przepychem kryje się natomiast cyniczna opowieść o klasie społecznej, próżności i ambicji.
„Szeregowiec Ryan” (1998)
Kapitan John Miller wraz ze swoim oddziałem przemierza okupowaną przez nazistów Francję. Ich zadaniem jest odnalezienie szeregowca Jamesa Francisa Ryana, którego bracia zginęli podczas walk. Żołnierze mają sprowadzić go bezpiecznie do domu, choć szybko pojawia się pytanie, dlaczego tak wiele osób musi ryzykować życie dla jednego człowieka.
Steven Spielberg stworzył niezwykle surowy obraz II wojny światowej, w którym widowiskowość nie przesłania historii konkretnych ludzi. Tom Hanks nadaje Millerowi spokojną, przywódczą siłę, a relacje między żołnierzami sprawiają, że kolejne straty nabierają szczególnego ciężaru. „Szeregowiec Ryan” pozostaje brutalnym i poruszającym eposem wojennym.
„Ostatni cesarz” (1987)
Bernardo Bertolucci opowiada historię Puyi, który jako trzyletnie dziecko zostaje ostatnim cesarzem Chin. Wychowywany w izolacji pałacu dorasta w przekonaniu, że zajmuje centrum świata. Polityczne przemiany sprawiają jednak, że traci cesarską władzę i musi zmierzyć się z rzeczywistością, na którą przez lata praktycznie nie miał wpływu.
Ogromna skala produkcji służy przede wszystkim osobistej historii bohatera. Zakazane Miasto staje się imponującym tłem dla opowieści o człowieku posiadającym wielką symboliczną władzę, ale niewielką kontrolę nad własnym życiem. „Ostatni cesarz” zdobył wszystkie dziewięć Oscarów, do których był nominowany, w tym za najlepszy film i reżyserię.
„Gangi Nowego Jorku” (2002)
Amsterdam Vallon wraca do nowojorskiej dzielnicy Five Points po latach od śmierci ojca, zamordowanego przez wpływowego przywódcę gangu Billa „Rzeźnika” Cuttinga. Bohater planuje zemstę i infiltruje środowisko swojego przeciwnika, chcąc zniszczyć go od środka.
Martin Scorsese stworzył w „Gangach Nowego Jorku” brutalny i chaotyczny obraz XIX-wiecznego miasta. Nowy Jork nie jest tu jedynie miejscem wydarzeń, lecz staje się jednym z najważniejszych bohaterów filmu. Daniel Day-Lewis przyciąga uwagę jako Bill „Rzeźnik”, tworząc postać brutalną, teatralną i jednocześnie niezwykle charyzmatyczną. Wielkie sceny walk, rozbudowana scenografia i historia o krwawych początkach Ameryki tworzą widowisko z wyjątkowym charakterem.
„Chwała” (1989)
„Chwała” przedstawia historię 54. Pułku Piechoty Massachusetts, jednego z pierwszych afroamerykańskich pułków utworzonych w Armii Unii podczas wojny secesyjnej. Pułkownik Robert Gould Shaw szkoli swoich żołnierzy i walczy o zapewnienie im należnego uznania. Muszą oni stawić czoła nie tylko Konfederatom, ale również rasizmowi obecnemu we własnych szeregach.
Film zamienia ważny fragment historii wojskowości w osobistą opowieść o odwadze, dyskryminacji i braterstwie. Matthew Broderick nadaje Shawowi spokojną determinację, a wśród wyróżniających się kreacji znalazła się nagrodzona Oscarem rola Denzela Washingtona.
„Most na rzece Kwai” (1957)
Podczas II wojny światowej alianccy jeńcy trafiają do japońskiego obozu, gdzie otrzymują rozkaz zbudowania mostu kolejowego. Początkowo chcą sabotować przedsięwzięcie, jednak brytyjski pułkownik Nicholson przekonuje ich do pracy. Z czasem okazuje się, że jego stosunek do budowy mostu może mieć znacznie bardziej skomplikowane podłoże.
David Lean wykorzystuje historię budowy mostu do opowieści o wojskowej dumie, obsesji i konsekwencjach wojny. Alec Guinness stopniowo pokazuje przemianę Nicholsona, który z oficera kierującego się zasadami staje się człowiekiem całkowicie pochłoniętym własnym rozumieniem honoru. Spektakularny finał pozostaje jednym z najmocniejszych elementów filmu, ale jego największą siłą jest niejednoznaczne spojrzenie na heroizm.
„Ran” (1985)
Akira Kurosawa przeniósł historię „Króla Leara” Williama Szekspira do XVI-wiecznej Japonii. Starzejący się wódz Hidetora Ichimonji postanawia podzielić swoje królestwo pomiędzy trzech synów. Liczy na to, że dzięki temu będzie mógł spokojnie odejść od władzy. Jego decyzja prowadzi jednak do zdrady, walki o wpływy i wojny, która niszczy jego rodzinę.
„Ran” jest jednym z najbardziej imponujących wizualnie osiągnięć Kurosawy. Rozległe sceny batalistyczne zostały zrealizowane z ogromną precyzją, a kolory i kostiumy nadają produkcji niemal malarską formę. Za spektaklem kryje się jednak opowieść o tragedii człowieka, którego własna arogancja i żądza władzy przyczyniają się do rozpadu stworzonego przez niego świata. To ponury, piękny i niezwykle przejmujący epos.
„Lawrence z Arabii” (1962)
T.E. Lawrence jest brytyjskim oficerem, który podczas I wojny światowej odgrywa ważną rolę w zjednoczeniu arabskich plemion przeciwko Imperium Osmańskiemu. Początkowo mało znany żołnierz stopniowo staje się legendarną postacią wojskową. Rosnąca sława zaczyna jednak wpływać na jego tożsamość, poczucie moralności i sposób postrzegania własnej roli.
„Lawrence z Arabii” Davida Leana to przykład filmu, w którym ogromna skala idzie w parze z bardzo osobistą historią. Pustynia została przedstawiona jako jeden z najbardziej niezwykłych krajobrazów w historii kina, a Peter O'Toole stworzył hipnotyzującą kreację człowieka jednocześnie zafascynowanego i przerażonego legendą, którą sam tworzy. Czytaj też:
Afera wokół kontynuacji „Nigdy w życiu!”. Jest petycja, bojkot i mocne słowa Danuty Stenki Czytaj też:
5 nowych filmów w streamingu, które trzeba odpalić